zondag 25 december 2016

Wat doet stress met ons lichaam?

In feite is stress een zeer nuttige reactie van ons lichaam. Maar als fysieke stresssituaties langer aanhouden, werken die zeer negatief op onze gezondheid uit.



Wat gebeurt er tijdens een stressreactie?

Of het nu een wild dier is dat bedreigd wordt of een bedreigende situatie op ons werk, de reactie daarop door het lichaam is dezelfde. In een fractie van een seconde wordt extra energie bereid gesteld om zich optimaal voor te bereiden voor strijd of vlucht (fight or flight). En dat allemaal gebeurt zonder bewuste sturing. Ons lichaam grijpt terug op een diep in ons geworteld mechanisme, dat in een reflex handelt. Mensen in het stenen tijdperk reageerden op precies dezelfde wijze als wij nu. Stress roept in de mens een proces op dat van levensbelang is, en dat ertoe bijdraagt dat hij zich kan verdedigen in geval van gevaar.

Als onze zintuigen bedreiging waarnemen


Via onze zintuigen raakt de informatie over bedreigende situaties in het stress-regelcentrum van onze hersenen. Dat regelcentrum zetelt dus letterlijk "tussen de oren". Denk daarbij aan het waarnemen van bedreigingen, verdriet, ergernis en spanningen. Met behulp van boodschapperstoffen (hormonen of neurotransmitters) wordt die informatie aan andere organen doorgegeven. Het lichaam maakt onder meer stresshormonen als adrenaline, noradrenaline en cortisol aan.

Bij acute stress extra energie voor vlucht of strijd

Die hormonen zetten het lichaam aan tot een ​​energieboost:

  • de ademhaling wordt sneller;
  • hart en bloedsomloop worden extra belast;
  • de bloeddruk stijgt;
  • de zuurstoftoevoer wordt verhoogd;
  • er wordt gericht meer bloed naar de spieren gestuurd;
  • die spieren spannen zich aan.


Kortom: het lichaam stelt bij acute stress in enkele seconden voldoende zuurstof en energie voor vlucht of strijd ter beschikking. Bovendien wordt het immuunsysteem sterker geactiveerd, wat onze afweer tegen bijvoorbeeld ontstekingsprocessen, voor korte tijd verhoogt.

Ons denken neemt even pauze


Tegelijkertijd onderdrukt het lichaam functies die het niet direct nodig heeft. Weliswaar is de concentratie verhoogd, maar de waarneming is beperkt en helemaal gefocust op de actuele stresssituatie. Dat gaat ten koste van onze objectieve beoordeling. Ons denken raakt min of meer geblokkeerd. Oog in oog met ernstig gevaar, is ook de spijsvertering van minder belang. De activiteit van de maag wordt teruggeschroefd, de darmwerking daarentegen wordt verhoogd.

Ontspanning als de stresssituatie weer voorbij is

Is de stresssituatie eenmaal voorbij, dan vermindert het vrijkomen van adrenaline en noradrenaline weer. Het lichaam keert terug in de ruststand. Hoe lang dat proces duurt, hangt af van de hoeveelheid en de duur van de stressbelasting. De spieren ontspannen zich weer, het hart klopt rustiger, de bloeddruk daalt en ademhaling wordt langzamer. Ook die ontspanning is van vitaal belang, omdat daarbij weer energie wordt verkregen.

Als fysieke stressreacties langer aanhouden


Het lichaam schiet bij acute stress voor korte tijd in de alarm-stand. Bij onze voorouders volgde na een ontsnapping of gevecht ook weer enige tijd rust, als men tenminste de situatie wist te overleven. Als fysieke stressreacties echter over langere tijd aanhouden, werken de oorspronkelijk voor zelfbehoud bedoelde activiteiten averechts.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen