maandag 26 juni 2017

Gezonder met voedingssupplementen?

In veel huishoudens staan ze het hele jaar door voor dagelijkse inname gereed: vitaminepreparaten, bruistabletten met zink, omega-3-capsules, L-carnitine-poeder, probiotische melkdranken. We willen het beste voor onze gezondheid en slikken vitaminepreparaten, mineralen en voedingssupplementen. Maar is dat wel nodig? Ja en nee.


De mens is geschapen om te eten


In principe is een mens geschapen om te eten. Dat klinkt banaal, maar het is juist in een tijd van diëten niet meer zo vanzelfsprekend. Wie een dieet volgt, reduceert in het meest onschuldige scenario toch het aantal vitale voedingsstoffen die hij binnenkrijgt. En in het ergste geval laat hij bepaalde voedingsmiddelen volledig achterwege en brengt de vitamine-toevoer volledig uit balans.

Welke supplementen zijn gezond?


Zo volstaat het bijvoorbeeld niet als vegetariërs elke ochtend een probiotisch yoghurtdrankje drinken, ook al willen reclamespotjes ons dat doen geloven. Welke supplementen zijn gezond, welke zijn niet nodig en welke zijn onder bepaalde voorwaarden zelfs schadelijk?

Ouderen hebben baat bij voedingssupplementen


Het spijsverteringskanaal is, simpel gezegd, een slang met vele bochten. Op weg van mond naar toilet, komen vitaminen en mineralen eerst vrij. Vervolgens worden ze opgenomen en in het lichaam verdeeld. En uiteindelijk worden ze weer uitgescheiden. In elke fase van dit proces kunnen storingen optreden.

Extra vitaminen en mineralen

En naarmate we ouder worden, wordt dat spijsverteringsproces alleen maar trager en onbetrouwbaarder. Onderzoeken tonen aan dat pakweg de helft van de ouderen tekorten kent die aan een gebrekkige spijsvertering gerelateerd zijn. Meestal ontbreekt het hen aan de mineralen ijzer, zink, calcium en magnesium. Hun situatie is een beetje paradoxaal: oudere mensen hebben minder honger dan jongeren en hebben vaak minder trek in vlees. Tegelijkertijd absorbeert de darm minder goed. Om eenzelfde hoeveelheid mineralen op te nemen, zouden ze dus juist meer moeten eten dan jongeren. Dat probleem kan alleen worden opgelost door regelmatige en gerichte inname van vitaminen en mineralen.

Tekorten eerst via de voeding dekken

De beste bescherming biedt een gezonde, en aan de levenswijze aangepaste voeding. Fundamentele tekorten moeten in principe eerst uit de voeding worden gedekt. Concreet: wie zich zodanig voedt dat het lichaam onvoldoende eiwitten binnenkrijgt, zou beter af en toe een stukje vlees van goede kwaliteit eten dan tabletten te slikken. Die compenseren immers alleen een enkel onderdeel van het tekort.

Hoge doseringen weinig zinvol

Even zinloos is het om hoge doseringen vitamine C te slikken bij een acute verkoudheid. De lichaamseigen stofwisseling is 365 dagen per jaar actief en heeft zijn vitamines elke dag nodig. Verstandiger zou het zijn om de 60 tabletten die je slikt als je verkouden bent, verspreid over het hele jaar te nemen. Natuurlijk is het zinvol om het lichaam bij een acuut tekort een ​​therapeutische dosis te gunnen, maar de preventieve dosis is net zo belangrijk. Volgens een EU-richtlijn mogen producenten van probiotische voedingsmiddelen geen heilzame werking meer beloven. En dat is juist. Want voor een gezond immuunsysteem, is meer nodig dan alleen maar elke ochtend een drankje met fruitsmaak.

Fout gedrag doorzien

Het is belangrijk dat mensen hun eigen foute gedrag leren doorzien:

  • we kopen bijvoorbeeld goedkope chocolade die met slechte vetten is vervaardigd. Maar we geven een veelvoud van het bespaarde bedrag uit aan lijnolie-capsules, die het lichaam moeten voorzien van goede vetten;
  • uit angst voor huidkanker gaan we alleen nog maar beschermd tegen de zon naar buiten. Maar het lichaam kan dan geen vitamine D meer produceren. Dat, op zijn beurt, brengt de calcium-toevoer in de war. Het zorgt op lange termijn voor osteoporose.








Vitamine B12

Vitamine B12 heeft invloed op hart- en vaatziekten. Het komt voor in vlees, vis, oesters, melk, melkproducten en eigeel. Vooral vegetariërs moeten ervoor zorgen dat ze hun behoefte met volkoren producten dekken.

Anti-oxidanten vangen vrije radicalen af

Anti-oxidanten kunnen vrije radicalen afvangen en zo hun schadelijke effecten (veroudering, kanker) neutraliseren. Tot die zogenaamde radicalenvangers behoren vitamine A, C en E en beta-caroteen. Ze komen voor in citrusvruchten, plantaardige oliën, noten, peulvruchten en soja.

Vitamine D

Het lichaam kan vitamine D door UV-B-licht via de huid zelf vervaardigen, tenzij dit wordt verhinderd door zonnebrandcrème. Het komt voor in vette vis en wordt ook aan bepaalde levensmiddelen toegevoegd. Het is bedoeld voor de preventie van osteoporose. Omdat vitamine D een in vet oplosbare vitamine is, hoopt het zich op in het lichaam als je er te veel van inneemt. Hierdoor kan verkalken van organen zoals de lever en de nieren ontstaan.

Omega 3-vetten

Omega 3-vetten zijn onverzadigde vetzuren die van levensbelang zijn, maar die door het lichaam niet zelf worden aangemaakt. Ze komen in plantaardige oliën en vette vis voor. Ze worden aanbevolen voor mensen met het risico op een hartaanval, bij hoge bloedvetwaarden of bij migraine. Wetenschappers onderzoeken bovendien of omega-3-vetzuren een preventieve werking hebben tegen depressies en de ziekte van Alzheimer.

L-carnitine

L-carnitine is een vitamine-achtige stof die een belangrijke rol bij de stofwisseling speelt. Het menselijk lichaam kan L-carnitine zelf uit aminozuren aanmaken, maar neemt het voornamelijk uit rood vlees op. De grootste hoeveelheden L-carnitine komen voor in schapen- en lamsvlees. L-carnitine wordt verondersteld een bijdrage te leveren aan een betere omzetting van vetzuren, die helpen om gewicht te verliezen. Maar dat is niet wetenschappelijk bewezen.

Foliumzuur

Foliumzuur is een warmte- en lichtgevoelige vitamine uit de B-complex-range dat het lichaam zelf niet kan produceren. Foliumzuur komt voor in volkorenproducten (tarwekiemen), diverse groenten, eigeel en noten. Kleine hoeveelheden vindt men ook terug in fruit, vis en vlees (vooral kalfsvlees en kippenlever). Foliumzuur wordt aanbevolen voor aanstaande moeders. Een tekort bij het kind kan onder meer leiden tot Spina Bifida ("open rug").

Vitaminegebrek

Wie lopen er nu risico op een vitaminegebrek en doen er wellicht goed aan om advies in te winnen bij een deskundige?


  • ouderen die minder eetlust hebben of medicijnen gebruiken;
  • vrouwen tijdens de zwangerschap en bij het geven van borstvoeding;
  • vrouwen die de anticonceptiepil gebruiken;
  • (top)sporters, mensen die zware arbeid verrichten en jongeren;
  • rokers en alcoholisten.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen